Međunarodne agencije koje se bave procjenom kreditnog rejtinga ukazuju na ,,pregrijanost” javnih finansija Crne Gore. Potencijalnim investitorima najviše sugerišu na rizike rastućeg deficita budžeta i javnog duga koji ima srednjoročnu tendenciju. Agencije Moody’s i Standard and Poor’s su prije nekoliko dana pogoršale dugoročnu prognozu kreditnog rejtinga. Analitičari Moody’s-a su snizili ocjenu sa Ba3 na B1, dok je S&P revidirao procjenu iz stabilne u negativnu, što ukazuje da u narednom periodu može doći do snižavanja rejtinga i kod ove agencije ukoliko se ovakav trend nastavi.
Prisutna tendencija da se interpretacijom ciljanih statističkih parametara unutar određenih (političkih) krugova prikriju pogrešne politike koje su rezutirale erozijom javnih finansija, na ovaj način je suočena sa svojim najvećim neprijateljem, realnošću. Procjenjuje se da će javni dug u naredne 3 godine rasti 7,5% u prosjeku, da bi u 2019. dostigao nivo od skoro 80% bruto domaćeg proizvoda. Rast javnog duga je praćen konstantnim deficitom za koji se očekuje da će preći 7%, duplo više od kriterijuma konvergencije. Deficit tekućeg računa (više novca izlazi iz države, nego što u nju ulazi) koji iznosi oko 15% je takođe jedan od uzroka rasta javnog duga i predstavlja hroničan problem crnogorske ekonomije.
I pored činjenice da veliki infrastrukturni projekti, konkretno dionica autoputa, doprinose deficitu i javnom dugu, problem je sama struktura ekonomije. Crna Gora je otvorena, uvozno orijentisana, ekonomija sa slabašnim realnim sektorom i poprilično glomaznim javnim aparatom, koja se dominantno bazira na uslugama. Ovakva struktura ukazuje na visok rizik eksternih šokova, što su najčešće faktori na koje ne možemo uticati. Svaki ekonomski ili geopolitički potres na po nas prioritetnim tržištima ima svoje refleksije u Crnoj Gori, u većoj ili manjoj mjeri. Sve ovo doprinosi percepciji o Crnoj Gori kao rizičnoj ekonomiji.
Snižavanje kreditnog rejtinga se vrlo lako može odraziti na cijenu budućih aranžmana, s obzirom da je rizik jedan od bitnijih faktora prilikom formiranja cijene kreditnih aranžmana i državnih obveznica.
Umjesto uobičajne igre podacima o relativnim i apsolutnim brojkama rasta BDP-a, zarada, penzija, potrebno je suočiti se i sa činjenicom da dvije prosječne zarade jedva prelaze minimalnu potrošačku korpu domaćinstva, da je stopa nezaposlenosti mladih oko 35% , ekonomske unutrašnje i spoljne migracije i brojnim drugim rezultatima ekonomske politike.
Javnosti je potrebno prezentovati jasan plan sanacije javnih finansija, kao i redefinisanje postojećeg neodrživog ekonomskog modela.
Potpredsjednik Foruma mladih SDP,
FIlip Miloš