Poštovani predsjedniče Vlade,
U ime Kluba poslanika SDP, obraćam Vam se sa predlogom da Vlada Crne Gore, u saradnji sa CBCG i poslovnim bankama, predloži Skupštini Crne Gore usvajanje Zakona o garantnoj šemi za podršku mikro, malim i srednjim preduzećima, u cilju ublažavanja posljedica krize izazvane pandemijom korona virusa.
Vjerujemo da je ovo veoma efikasan model podrške države našim poslodavcima koji ne podrazumijeva direktna izdvajanja i subvencije, već značajno olakšavanje pristupa neophodnim kreditnim sredstvima za crnogorsku privredu, kroz mehanizam državnih garancija.
Poslovne banke bi shodno garantnoj šemi bile obavezne da obezbijede kreditne linije u iznosu od 200 miliona eura, a ovi krediti bi se odobravali mikro, malim i srednjim preduzećima po posebnim kriterijumima, uz minimalna sredstva obezbjedjenja, grejs period i ročnost do 4 godine.
Kriterijumi, uslovi i način dodjeljivanja kredita definisao bi se posebnim zakonom, a namjena kredita bila bi finansiranje likvidnosti i obrtnih sredstava. Smatramo da maksimalan iznos kredita ne bi trebalo da prelazi iznos od 1 milion eura po korisniku i bio bi, takodje, ograničen iznosom dijela prihoda (npr. jedne četvrtine prihoda) korisnika kredita prema finansijskim izvještajima iz 2019 godine.
Zakonom bi se definisalo i ko nema pravo na ovu vrstu kredita, a svakako da to ne bi mogle da budu kompanije koje imaju neizmirene poreske obaveze, firme nad kojima se sprovodi stečajni postupak i sl. Zakonom bi se definisalo pitanje sredstava obezbjeđenja, za koja smatramo da moraju da budu najjednostavnija moguća, kao i maksimalni iznos državne garancije za odredjene kredite u zavisnosti od visine i vrste kredita. Takođe, kamatne stope za ove kreditne linije ne bi trebalo da budu veće od 3%.
Ovo su neki od bitnih elemenata dok bi se svi ostali uslovi jednog ovakvog aranžmana državnih garancija za kredite privredi definisali posebnim zakonom, kako bi cijela garantna šema bila maksimalno transparentna.
Predsjedniče Vlade,
Želimo da Vas podsjetimo da su slične garantne šeme već usvojene u Srbiji, Sloveniji, Češkoj, Poljskoj, Njemačkoj, Španiji, Francuskoj, Velikoj Britaniji donošenjem zakona ili na drugi način shodno pravnom sistemu tih zemalja. Obavještavamo Vas i da je iznos garantnih sredstava u Srbiji 2 milijarde eura (5%GDP), dok je u Sloveniji 2,8 milijarde eura (6%GDP), Češkoj 16% GDP. Poljska Vlada je propisala da će garantovati od 90% do 100% sredstava zavisno od visine iznosa kredita, Francuska ima garantovani iznos od 70-90% kredita.
Smatramo da je za Crnu Goru više nego primjeren iznos od 200 miliona eura, što čini oko 4% GDP Crne Gore, dakle, radi se o procentu koji je manji od Srbije, a posebno od Slovenije.
Ovaj način definisanja garantne šeme omogućio bi crnogorskoj privredi pristup jeftinim kreditima uz grejs period i pristojan rok otplate, što bi svakako pozitivno uticalo da se prebrodi kriza koja će tek pokazati negativne efekte tokom i nakon turističke sezone.
SDP smatra da u trajućoj krizi moramo podržati naš domaći, zdravi i legalni, biznis za koji smo uvjereni da će biti u stanju da iz poslovanja ta sredstva vrati i time ne optereti budžet i građane ove države.
Ukoliko Vlada smatra da ne treba predložiti jedan ovakav zakon, SDP će najdalje za 15 dana, a za narednu sjednicu Skupštine, predložiti zakonski tekst i zatražiti da se o njemu raspravlja.
S poštovanjem,
Raško Konjević s.r.
Predsjednik Kluba poslanika SDP